Keijidōsha – rzecz o małych, lekkich autach, które napędzają japońską motoryzację.

Słowem wstępu: Kei-car/K-car (lub keijidōsha 軽自動車, wymawiane [keːdʑidoːɕa] dosł. “lekki samochód”) oznacza typowo japoński segment małych pojazdów różnego typu – osobowych, furgonetek, półciężarówek, a nawet małych samochodów sportowych. Samochody te są niezwykle małe i dzięki temu właścicielowi pojazdu przysługują różne ulgi, takie jak niższe stawki podatków i ubezpieczenia.

Klasa kei car została stworzona w 1949 roku w celu pobudzenia rodzimego przemysłu samochodowego oraz tamtejszego rynku. W pierwszych latach produkcji obowiązywał podział ze względu na maksymalną pojemność skokową w zależności od tego czy silnik był dwu- lub czterosuwowy, natomiast z czasem go zniesiono. Sprzedaż kei car posuwała się wolno, aż do 1955 roku, kiedy to Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu Japonii, zaproponowało program dotyczący promocji rodzimej motoryzacji, mający na celu stworzenie “narodowego samochodu”. Jednym z ważniejszych przedstawicieli klasy kei car, było Suzulight – pierwszy samochód marki Suzuki.

Suzuki Suzulight

Model ten posiadał napęd na przednie koła, niezależne zawieszenie dla każdego z nich, a w układzie kierowniczym zastosowano mechanizm zębatkowy. Następnie powstały takie modele jak: Subaru 360, Mazda R360, czy Honda N360. Z czasem powstały również inne typy nadwozia kei car, jak chociażby mini ciężarówki (np. Daihatsu Midget), małe samochody terenowe (np. Suzuki Jimny), małe vany (np. Subaru Sambar), a kończąc na sportowych kei car (np. Honda Beat).

Rozwojowi klasy kei car towarzyszył postęp technologiczny, a samo wyposażenie tych pojazdów kei przestało odstawać od typowych, większych, miejskich samochodów. Pewną cechą charakterystyczną dla “keijidosha” są tablice rejestracyjne, dla prywatnych właścicieli mają kolor żółty z czarnym tekstem, natomiast dla pojazdów użytkowych (ciężarowe itp.) są czarne z żółtym tekstem.

Od czasu zniesienia podziałów na dwu- i czterosuwy, pojemność zmieniała się trzy krotnie: 360 cm3 (od 1955 r.), 550 cm3 (od 1976 r.) oraz 660 cm3 (od 1998 r.). Zmieniały się też dopuszczalne, maksymalne rozmiary samochodów, rosła rywalizacja wśród producentów odnośnie silników i mocy, aż do roku 1987 kiedy to wprowadzono regulację w postaci limitu mocy na poziomie maksymalnie 64 KM (47 kW). Wśród licznej populacji kei car istniało (i istnieje zresztą nadal) sporo doładowanych modeli, jednak ich moc była zdławiona głównie przez restrykcyjny układ wydechowy, natomiast po jego wymianie, taki pojazd mógł rozwijać 80-90 KM.  Mając na uwadze niską masę kei car, oscylującą w rejonie 700 kg łatwo obliczyć sobie stosunek mocy do masy. To może tłumaczyć dlaczego doładowane Alto Works, Cappuccino, Vivio, Copen, czy AZ-1 cały czas cieszą się popularnością wśród japońskich tunerów. W myśl przepisów z 1998 roku mikrosamochód nie może charakteryzować się większymi wymiarami niż 3,4 m długości, 1,48 m szerokości i 2 m wysokości. Jednostka napędowa może mieć maksymalnie 660 cm3 pojemności skokowej i moc nieprzekraczającą 64 KM. By wyróżnić swój produkt, producenci muszą iść w stronę nieszablonowych rozwiązań: bogatego wyposażenia, awangardowej stylistyki oraz nowoczesnych rozwiązań technologicznych. 

Wśród producentów kei car, na przestrzeni ostatnich 60 lat, dwie marki wydają się mieć dominującą pozycję: to Daihatsu oraz Suzuki. Dla przykładu, w 2003 roku, Suzuki zostało największym sprzedawcą samochodów segmentu Kei trzydziesty rok z rzędu . Nie oznacza to wcale, że Mitsubishi, czy Honda odpuściły sobie ten segment pojazdów, gdyż w rzeczywistości w swoim portfolio również mają pokaźną serię modeli kei car. Co do pozostałych japońskich producentów, to głównie korzystają z licencji tych czterech w/w marek, sprzedając bliźniacze samochody pod swoim logiem. Co ciekawe, w Japonii oprócz klasy kei car, są jeszcze mniejsze pojazdy: “ultra-compact” (np. Toyota Coms) oraz “minicar” (np. Mitsuoka K-1). I chociaż są jeszcze tańsze w utrzymaniu od kei car, to nie można się nimi poruszać po wszystkich drogach (chociaż w przypadku ultra-compact czynione są starania, aby rozpowszechnić je bardziej na japońskich drogach).

Segment kei car jest dla Japończyków bardzo ważny. Stanowi trzon rodzimego rynku motoryzacyjnego, jest częścią ich motoryzacyjnej historii, a sprzedaż tego typu aut w kraju kwitnącej wiśni utrzymuje się niezmiennie na bardzo wysokim poziomie- szacuje się, że ponad połowa aut poruszających się po japońskich drogach to właśnie kei cars. Przyglądając się dzisiejszemu downsizingowi miejskich samochodów (2- lub 3-cylindry i doładowanie), można pokusić się o stwierdzenie, że japońskie kei car były pionierami i są de facto ponadczasowe. Z pewnością pojazdom typu kei car nie można odmówić uroku. To samochody o wielu twarzach, wobec różnej opcji zastosowań, ich natury nie da się zaszufladkować, co sprawia, że potrafią zadziwiać i obok JDM stanowią źródło tuningowych inspiracji dla tamtejszej młodzieży.